Een geloof zonder opstanding is een geloof zonder inhoud

Een jeugdherinnering wordt weer levend in m'n eigen dochter. Bellen blazen. Ze vindt het prachtig en ik - eerlijk gezegd - ook. Want het heeft z'n bekoring, ontegenzeggelijk: zo'n tere, transparante, schitterend veelkleurige en vorstelijk voortdeinende bal. Betoverend, in één woord.
 
Helaas, de betovering is van korte duur. Een zeepbel is nu eenmaal geen lang leven beschoren. Pats! Voor je het weet is hij uit elkaar gespat en blijft er niets van over, hooguit een droevig plasje water op de grond.

Misschien een beetje een vreemde vergelijking, maar als je 1 Corinthiërs 15 leest, merk je dat er ook zoiets bestaat als een 'zeepbel-geloof'. Dat is een geloof waaruit de opstanding van Christus is verdwenen. Zo'n geloof heeft, net als die zeepbel, zeker z'n bekoring: Jezus als inspirerend voorbeeld, Zijn geweldige inzet en Zijn geduld, Zijn weergaloos wijze omgang met mensen... Maar als dat álles is wat er van Hem te melden valt, kan Hij je uiteindelijk nog niet helpen. Dan loopt je leven toch eenmaal stuk op de dood. Dan blijft er ten slotte niets van over. Hoe aantrekkelijk en intrigerend een geloof zonder de opstanding van Christus ook lijkt, het heeft altijd dit effect: je geloof komt als een zeepbel in de lucht te hangen. Je kunt er niet op bouwen.

Niettemin, een opstanding uit de dood, het is zo onvoorstelbaar. Ook in Corinthe had men moeite met het hele idee van een opstanding uit de doden. Misschien kwam dat door de invloed van Griekse denkwijzen waarin het kwaad gekoppeld werd aan het materiële. Volgens deze opvattingen kon je pas werkelijk zuiver, vrij en goed zijn als je verlost was van je materiële bestaanswijze, van je lichaam - dus bij je dood. Op dat moment zou je ziel eindelijk bevrijd worden uit haar gevangenschap in het lichaam. Je kunt je voorstellen dat het geloof in een lichamelijke opstanding uit de dood niet echt in dit plaatje paste.
Paulus verzet zich echter heftig tegen deze denkwijze. Hartstochtelijk voert hij zijn argumenten aan: Als er van Christus gezegd wordt dat Hij is opgestaan uit de dood, hoe kun je een opstanding uit de dood dan ontkennen (vers 12)? Sterker nog, als er geen opstanding uit de doden is, betekent dat dat ook Christus Zelf niet uit de dood is opgestaan (vers 13)! De consequentie daarvan is vérstrekkend: je krijgt een geloof zonder inhoud (vers 14).
Dat betekent niet alleen dat je geloof vruchteloos is, maar ook dat je nog steeds leeft in je zonden (vers 17)! Je voelt hier bij Paulus de geladenheid en de ernst van de zaak. Want wie zo leeft, leeft letterlijk en figuurlijk met de dood voor ogen! Die wordt door Paulus 'de beklagenwaardigste van alle mensen' (vers 19) genoemd.

Het is dus niet om het even hoe je de opstanding uit de doden ziet. Misschien vind je het, net als ik soms, ook wel een lastig en weerbarstig onderwerp in de Bijbel. Zo onvoorstelbaar, zo moeizaam te begrijpen, zo moeilijk te 'verkopen'. Het gaat zo tegen je ervaringswereld van alledag in. Is er met Pasen wel echt iets veranderd? De dood blijft zo akelig actueel... Misschien dat je daarom het hele idee van een 'opstanding uit de doden' nog maar nét een plaatsje aan de rand van je geloofsleven gunt.
Het kan natuurlijk ook anders. Je accepteert de notie van een opstanding uit de dood als feit. Je gelooft het zonder tegenspraak. Maar je kunt je afvragen of het je ook werkelijk iets dóet. Wat betekent het voor je? Héb je er ook iets aan in je leven van elke dag?
Hoe het ook zij, Paulus maakt ons duidelijk dat de opstanding - samen met het kruis - niet het sluitstuk, maar het begínpunt van ons geloof is. Zonder de opstanding is je geloof leeg, een zeepbel, spat het zo uit elkaar, ben je te beklagen...

Die gedachte is voor Paulus onverdraaglijk. 'Maar nu.' vervolgt hij, en het klinkt als een juichkreet: 'Christus is opgewekt uit de doden, als eerste van de velen die gestorven zijn' (vers 20). Paulus' argumentatie gaat over in regelrechte verkondiging: Christus' opstanding is een feit! Bovendien kun je Zijn opstanding niet isoleren van die van Zijn volgelingen. Hij is de Eersteling - een verwijzing naar de eerste opbrengst van de oogst die in Israël als een offer aan God werd gewijd. Dat eerste deel vertegenwoordigde als het ware de hele oogst. Zo is ook in Christus' opstanding de opstanding van Zijn volgelingen begrepen. Ze krijgen een nieuw lichaam. Niet als een logische stap, maar als een daad van ongedachte, pure genade.

Dat te geloven, zet je leven in een ongekend perspectief, het perspectief van het eeuwige leven. De dood is geen grens meer. Tegelijk betekent dat schitterende vergezicht ook alles voor het leven hier en nu. Want je mag nú al met Christus opstaan in een nieuw leven. In verbondenheid met de levende Heiland ontvang je nú al nieuwe kracht, moed, hoop en vreugde om staande te blijven in de strijd van het geloof. Je weet dat Zijn kruis niet het laatste is geweest – Gods macht reikt verder - en dat jóuw kruis dat ook niet hoeft te zijn. Zo kun je – letterlijk - leven als een opgewekt mens. Want je leven is niet gebouwd op een zeepbel, maar op de vaste rots van je behoud.

Tekst: Gerie-Anne van den Brink
Uit Eva 4, 2002